1022 Ermeni Topraklarının İmparator II.Basileios tarafından Bizans
Topraklarına katılması üzerine 40 bin Ermeni Anadolu'ya sürgün edildi.
1046 Ermeni Hanedanları Bizans İmparatoru IX.Konstantin tarafından
katledilerek yok edildi.
1054 Sultan Tuğrul Bey döneminde Selçuklulara bağlanan Ermeniler
özerklik verildi.
1098 Ermeniler Haçlılarla İşbirliği yaptılar.
1461 Fatih Sultan Mehmet , Bursa'daki Ermeni Piskoposu Hovakim'i (Ovakim)
İstanbul'a getirerek kendisine Patrik unvanını verdi ve Ermenilere
birçok haklar tanıdı.
1567 Türk matbaasının kurulmasından 160 yıl kadar önce Venedik'te
matbaacılık eğitimi görmüş olan Sivaslı Apkar adındaki bir papaza
İstanbul'da Ermeni matbaası açması için izin verildi.
1790 İlk resmi Ermeni Okulu , Amira Miricanyan ve Şnork Mığırdıç
tarafından Kumkapı Fıçıcı Sokak'ta kuruldu.
1823 Artin Bezciyan adlı Ermeni, Kumkapı'da Bezciyan Okulunu kurdu.
1824 Patrik Karabet , Ermenice gramer okutan Kumkapı Okulu'nu
Patrikhanenin himayesi altına aldı.
1853 (22 Ekim) Ermeni Maarif Komisyonu kuruldu
1876 Kurulan Mecliste Ermeni Millet vekilleri de katıldı
1877 (7 Aralık) Ermeni Milli Meclisi, Ermeni halkının askere yazılarak
savaşa katılma kararı aldı.
1878 (13 Nisan) İstanbul Ermeni Patriği Nerses, İngiltere Dış İşleri
Bakanı Salisbury'ye gönderdiği muhtırada, Türklerle beraber
yaşayamayacaklarını bildirdi.(13 Temmuz) Berlin Anlaşması imzalandı.
Bu anlaşmaya, Osmanlı Ermenileriyle ilgili 61.madde eklendi.(3
Ağustos) İngiltere Dış İşleri Bakanı Lord Salisbury, İstanbul Büyük
Elçisi Layard'a gönderdiği talimatta , Osmanlı Hükümeti'nin Doğuda
reformlara başlaması gerektiğini bildirdi.
1890 (20 Haziran) Erzurum İsyanı(Temmuz) Kumkapı Nümayişi Birinci
Sason İsyanı
1892 1893 Merzifon , Kayseri , Yozgat isyanları
1895 (30 Eylül) Babıali olayı.Kasım ayında Ermenilerin Maraş'ta isyan
teşebbüsü
1896 30 Ekim İstanbul'da Ermeni eylemi(1 Haziran) I. Van İsyanı(26
Ağustos) Osmanlı Bankası olayı
1902 Ermeni dilcilerden H.Acaryan " Ermeni Dili'ne Türk Dili'nin
Tesiri ve Ermenilerin Türkçe'den Aldıkları Sözler" adında bir eser
yazdı.
1904 II. Sason İsyanı
1905 (21 Temmuz) Yıldız Camii'nden , Osmanlı Padişahı II. Abdülhamid'e
suikast teşebbüsü.
1908 Ermenilerin Jamanak adlı gazetesi yayın hayatına başladı.II
Meclis Açıldı ve Ermenileri Komitecilerden bazıları Millet Meclisine
girdi.
1909 (14 Nisan) Adana'da Ermeni isyanı
1915 (15 Nisan ) II. Van isyanı.(24 Nisan) Osmanlı Devleti aleyhinde
faaliyette bulunan Ermeni komiteleri kapatıldı. Bu komitelerin
idarecilerinden 2345 kişi tutuklandı.(3 Mayıs) Ermeniler Van'da büyük
bir katliama giriştiler.(27 Mayıs) Yer Değiştirme (Tehcir) Kanunu
çıkarıldı.
1918 (1 Şubat ) Ermeni komitacı Arşak , Bayburt'ta katliam yaptı.(25
Nisan) Ermeni komitacılar , Kars'ın doğusundaki Subatan Köyünde 750
Müslüman'ı katletti.(1 Mayıs) Ermeni komitacılar Kars'ta aralarında
çocuklarında bulunduğu 60 Müslüman'ı katletti.
1919 (20 Kasım) Osmanlı bürokrasisinde üst düzeyde görev yapan Bogoz
Nubar Paşa ve Şerif Paşa , Ermeni - Kürt bağımsızlık belgesini
imzaladılar.
1920 (12 Ocak) 450 kişilik Ermeni süvari birliği Antep'in Arapdar
köyünde Müslümanlara işkence yaptı.
1921 (15 Mart) Talat Paşa Ermeniler tarafından katledildi.(6 Aralık)
Sait Halim Paşayı Ermeniler Roma'da katletti.(16 Mart) Moskova
Anlaşması imzalandı.(18 Mart) Ermeni Misak Torlakyan , Azerbaycan
İçişleri Bakanı Cevanşir Han'ı, Tepebaşı'ndaki Pera Palas Otelinin
önünde öldürdü.(13 Ekim) Kars Anlaşması imzalandı.
1922 (22 Temmuz) Cemal Paşa Ermeniler tarafından Tiflis'te katledildi.
1923 Ermeni asıllı Münip boya, Van milletvekili olarak meclise girdi.
1934 Franz Werfel'in, "Musa Dağ'da Kırk Gün" adlı romanı , ABD de
İngilizce yayınlandı.
1935 (15 Aralık) Pangaltı Ermeni Kilisesi'nde toplanan bir grup Ermeni
, Franz Werfel'in, , "Musa Dağda Kırk Gün" adlı eserini "Türk milleti
hakkında iftiralarla dolu olduğu" gerekçesiyle yaktı.
1936 Franz Werfel'in , "Musa Dağ da Kırk Gün" adlı eserinin Fransa'da
yayımlanması , Türk basının tepkisini çekti.
1937 Cevat Rıfat Atilhan, , "Musa Dağı" adlı kitap yazarak , Franz
Werfelin kitabının gerçekleri yansıtmadığını bildirdi.Franz Werfel'in
, "Musa Dağ da Kırk Gün" adlı eserinin filme alınmasının engellenmesi,
ABD Dışişleri Bakanlığı nezdinde gündeme geldi.
1943 Ermeni asıllı Berç Türker Keresteci, Afyonkarahisar milletvekili
oldu.
1957 Mığırdıç Şellefyan, 27 Ekim seçimlerinde , Demokrat Parti
listesinden İstanbul milletvekili seçildi.
1964 (24 Aralık) Kıbrıs Dışişleri Bakanı Kipriyanu birleşmiş Milletler
Güvenlik Konseyinde "Ermeni meselesini" ortaya atarak Türkiye aleyhine
karar çıkarmaya çalıştı.
1965 (24 Nisan) Brezilya'nın Sao Paulo kentinde, Ermeniler tarafından
Türkiye aleyhinde gösteri düzenledi.
1969 Ermeniler tarafından gösteri yürüyüşü tertip edildi.
1973 (27 Ocak) Türkiye'nin Los Angeles Başkonsolosu Mehmet Baydar ve
yardımcısı Bahadır Demir, Mığırdıç Yanıkyan adlı Ermeni tarafından
katledildi.
1975 (20 Ocak) ASALA (Gizli Ermeni Kurtuluş Ordusu) örgütü kuruldu.(22
Ekim) Viyana'da, Büyükelçi Daniş Tunagilkatledildi.(24 Ekim) Paris'te,
Büyükelçi İsmail Erez ile polis Talip Yener katledildi.
1976 (16 Şubat) Beyrut Büyükelçiliği Birinci Katibi Oktay Cerit
katledildi.(28 Mayıs) Zürih Çalışma Ateşeliği Bürosu bombalandı.
Saldırının Faili olduğu anlaşılan Noubar Soufoyan adlı bir Ermeni
yakalandı, yargılandı ve suçu sabit görülerek 15 ay hapis cezasına
çarptırıldı.
1977 (29 Mayıs) İstanbul Yeşilköy Havaalanına ve Sirkeci garına
patlayıcı madde atıldı, saldırıda 4 kişi öldü ve 31 kişi yaralandı.
Saldırıları "Aşırı Ermeni Hareketleri Örgütü" üstlendi.(9 Haziran)
Vatikan Büyükelçisi Taha Carım katledildi.
1978 (3 Ocak) Londra'daki Türk Bankasına patlayıcı madde atıldı.
Saldırıyı "Ermeni Yeni Direniş Örgütü"üstlendi.(3 Ocak) Londra'daki
Türk bankasına patlayıcı madde atıldı. Saldırıyı "Ermeni Yeni Direniş
Örgütü" üstlendi.(2 Haziran) Madrit'te , Büyükelçi Zeki Kunaralp'ın
eşi Necla Kunaralp ve emekli Büyükelçi Beşir Balcıoğlu katledildi.(8
Temmuz) Paris Büyükelçiliği Çalışma Ateşeliği ve Türkiye Turizm
Bürosuna patlayıcı maddeler atıldı. Saldırıyı "Ermeni soykırım Adalet
Komandoları üstlendi.(6 Aralık) Cenevre Başkonsolosluğuna patlayıcı
madde atıldı. Saldırıyı "Ermeni Yeni Direniş Örgütü" üstlendi.(17
Aralık) THY Cenevre Bürosuna patlayıcı madde atıldı. Saldırıyı ASALA
üstlendi.
1979 (15 Nisan) Yunan Hükümeti, Atina'nın Nea Simira meydanında
"Ermeni İntikam Anıtı"nın dikilmesine izin verdi.(22 Ağustos) Cenevre
Başkonsolosluğu'nda Konsolos Yardımcısı Niyazi Adalı'ya karşı suikast
düzenlendi. Saldırıda 3 kişi yaralandı. Saldırıyı ASALA üstlendi.(27
Ağustos) THY Frankfurt Bürosuna patlayıcı madde atıldı. Saldırıyı
ASALA üstlendi. (4 Ekim) THY Kopenhag Bürosuna patlayıcı madde atıldı.
Saldırıyı ASALA üstlendi.(12 Ekim) Lahey'de , Amsterdam Büyükelçisi
Özdemir Benler'in oğlu Ahmet Benler katledildi.(22 Aralık) Paris'te
Turizm Müşaviri Yılmaz Çopan katledildi.
1980 (10 Ocak) ASALA, THY Tahran Bürosuna bombalı saldırıda
bulundu.(6Şubat) Büyükelçi Doğan Türkmen, Bern'de saldırı sonucu
yaralandı.(10 Mart) Ermeni teröristler THY'nın Roma Bürosunu
bombaladılar. Saldırıda 2 İtalyan hayatını kaybetti, 14 İtalyan da
yaralandı.(8 Nisan) ASALA, Sayda toplantısında, Kürtlerle Ermeniler
arasında benzerlik olduğunu iddia ederek Kürtleri kan kardeş olarak
ilan etti.(17 Nisan) Vatikan Büyükelçisi Vecdi Türel silahlı saldırıya
uğradı. Koruma görevlisi Tahsin Güvenç yaralandı.(19 Nisan) ASALA,
Marsilya Türk Konsolosluğuna roketatarlı saldırı düzenledi.(31 Temmuz)
Atina İdari Ateşemiz Galip Özmen ve kızı Neslihan Özmen acımasızca
katledildi.(5 Ağustos) Lyon'da , Ermeniler tarafından konsolosluğun
basılması sonucu Kadir Atılgan , Ramazan Sefer , Kavas Bozdağ ve
Hüseyin Toprak adlı vatandaşlar yaralandı.(26 Eylül) Paris'te, Basın
Ateşemiz Selçuk Bakkalbaşı silahlı saldırıya uğradı ve ağır yaralandı
1981 (13 Ocak) Paris Büyükelçiliği Maliye Müşaviri Ahmet Erbeyli'nin
arabasına bomba konuldu; Erbeyli ölümden döndü.(4 Mart) Paris'te
Çalışma Müşaviri Reşat Moralı ile din görevlisi Tecelli Arı şehit
edildi. (3 Nisan) Kopenhag'da, Çalışma Müşaviri Cavit Demir, evine
giderken Ermeni teröristlerce kurşunlandı ve ağır şekilde yaralandı. (
9 Haziran) Cenevre'de, sözleşmeli sekreter olarak görev yapan Mehmet
S.Yergüz katledildi.Olayı Asala üstlendi.(24 Eylül) Paris
Başkonsolosluğu'nu basan Ermeniler, güvenlik görevlisi Cemal Özen'i
acımasızca katlettiler.(3 Ekim) Roma Büyükelçiliği 2.Katipi Gökberk
Ergenekon, Ermeni teröristlerin silahlı saldırısına uğradı ve ağır
yaralanarak saldırıdan kurtuldu. (27 Kasım) Avrupa'da bulunan ''
Ermeni Öğrenciler Birliği '' ile ''Kürt Öğrenci Derneği'', Londra'da
ortak bildiri yayınladılar.
1982 (28 Ocak) Los Angeles'da, Başkonsolos Kemal Arıkan, Harry
Sasunyan ve Kirkor Saliba tarafından katledildi.(8 Nisan) Ottowa
Büyükelçiliği Ticari Müşaviri Kemalettin Kani Güngör silahlı saldırı
sonucu yaralandı.(5 Mayıs) ABD'nin Boston Bölgesi Fahri Konsolosu Okan
Gündüz katledildi.(7 Haziran) Lizbon Büyükelçiliği İdari Ateşesi Erkut
Akbay katledildi. Bu arada, Ottova Büyükelçiliği Ticari Müşaviri
Kemalettin Kani Güngör silahlı saldırı sonucu yaralandı. (5 Mayıs)
ABD'nin Boston Bölgesi Fahri Konsolosu Okan Gündüz katledildi.(7
Haziran) Lizbon Büyükelçiliği İdari Ataşesi Erkut Akbay katledildi. Bu
arada, Ottowa Büyükelçiliği Askeri Ataşesi Atilla Altıkat, Bulgaristan
Burgaz Başkonsolosluğu İdari Ataşesi Bora Süerkan ve Lizbon
Büyükelçiliği Maslahatgüzarı Yurtsev Mıhçıoğlu'nun eşi Cahide
Mıhçıoğlu'da silahlı saldırıya uğradılar. Türkiye'nin Kanada
Büyükelçiliği görevinde bulunana Coşkun Kırca da, silahlı saldırıya
uğradı. (7 Ağustos) Üç Ermeni terörist, Ankara Esenboğa Havaalanı'na
silahlı, bombalı saldırı düzenlediler ve katliam yaptılar. Otomatik
silahlarla ve bombalarla orada bulunanlara saldıran teröristler, üçü
emniyet görevlisi olan toplam dokuz kişiyi öldürdüler ve yetmiş sekiz
kişiyi yaraladılar. Levon Ekmekçiyan, isimli terörist yakalandı. ( 10
Ağustos) Artin Penik adlı Ermeni, Esenboğa katliamından duyduğu
üzüntüyü dile getirerek, kendini yakmak suretiyle Ermeni terörünü
lanetledi.
1983 (29 Ocak) Levon Ekmekçiyan, 1982 yılı Esenboğo baskını nedeniyle
Ankara'da idam edildi.Harut Levonyan ve Rafi Elbekyan adlı iki Ermeni
militan tarafından Türkiye'nin Yugoslavya Büyükelçisine düzenlenen
suikast sırasında yoldan geçen bir Belgrad'lı öldü. (15 Temmuz) Sala
Mensubu Teröristler, Paris Orly Havalimanı THY Bürosuna bombalı
saldırı düzenledi. Olayda, dördü Fransız, ikisi Türk, biri ABD'li ve
biri İsveç'li olmak üzere toplam sekiz kişi hayatını kaybetti. Altmış
kişi de yaralandı.(27 Temmuz) Türkiye'nin Büyükelçiliği'ni basan beş
Ermeni ölü olarak ele geçirildi.
1985 (12 Mart) Ottowa Büyükelçiliği, silahlı, bombalı üç Ermeni
terörist tarafından basıldı. Kanada'lı koruma görevlilerinden biri
vurulup öldürüldü. Büyükelçi Coşkun Kırca yaralı olarak kurtuldu.
1991 (21 Ocak) Ermeniler, Hacılar kentine bombalı saldırı düzenledi.
Saldırıda üç Sovyet askeri ile iki Azeri öldü. Ermeniler ayrıca,
Azerbaycan'ın Sesi gazetesi muhabiri Savatin Askerova'yı katletti. (13
Nisan) Karabağ'da, Ermeniler ile Azeriler arasında çatışmalar çıktı.
Azeri köyleri Ermeniler tarafından top ateşine tutuldu(23 Nisan) Suşa
Kasabası'na bağlı Azeri köyleri, Ermeni köylerinden açılan top ve
makineli tüfek ateşine maruz kaldı. Olayda 3 Azeri öldü, 3 ev yıkıldı,
3 ev de oturulamaz hale geldi.(26 Nisan) Karabağ bölgesinde 4 Azeri
güvenlik görevlisi öldürüldü. Olayı '' Karabağ Savaşçıları'' adlı
Ermeni örgütü üstlendi. (23 Eylül) Ermenistan bağımsızlığını ilan
etti. ( 26 Aralık) Sovyetler Birliği dağıldı. 23 Eylülde
bağımsızlığını ilan eden Ermenistan fiilen ve
1996 Levon Ter-Petrosyan, ikici defa Ermeni Devlet Başkanı seçildi.
1997 (20 Mart) Taşnaksutyun örgütü liderlerinden Robert Koçaryan,
Ermenistan Başbakanı oldu.(20 Aralık) Ermeniler , Surp Agop
hastanesinin 160. Yıldönümünü yılbaşı şöleniyle kutladılar.Türkiye
Gazeteciler Cemiyeti, 1997 Sedat Semavi Ödülü'nü gazetecilik dalında
Garbis Özataya verdi.
1998 Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel, Jamanak Gazetesinin 90. Kuruluş
yıldönümü vesilesiyle , gazetenin editörü Ara Koçunyan'ı
Cumhurbaşkanlığı köşkünde kabul etti.(Şubat) Ermenistan Devlet Başkanı
Levon Ter-Petrosyan istifa etti. Böylece Robert Koçaryan'a liderlik
yolu açıldı. Petrosyan, Karabağ'da Barış isteği için aşırı
milliyetçilerin tepkisini çekmişti.(Şubat) Petrosyan'ın istifasını
değerlendiren Azerbaycan Halk Cephesi Başkanı Elçibey, Koçaryanın
geçmişte Rusların arkasına alarak Karabağ'da Azerbaycan'a karşı
ayaklandığını bildirdi.(30 Mart) Koçaryan , Ermenistan Devlet
Başkanlığı'na seçildi.(Temmuz) Bölücü örgüt PKK'nın Başı Abdullah
Öcalan ; Ermenistan yönetiminden, Örgüte özel köy tahsis edilmesini
istedi.(14 Ekim)Mesrob Mutafyan, Türkiye Ermenileri 84. Patriği
seçildi.
