Hindistan 'ın en belirgin dinlerinden biri de Hinduizmdir. Hint
dinlerindeki gelişmeler sonucu hinduizm adını alan din, Brahmanların
hakimiyet sağladıkları dönemde ise Brahmanizm terimi ile ifade
edilmiştir. Günümüzde Hinduizm ve Brahmanizm terimlerinin bir biri
yerine kullanıldığı bilinmektedir. Yaygın bir anlayışa göre Hinduizm
ve Brahmanizm terimleriyle, en eski Vedalar döneminden günümüze
ulaşmış bulunan Hintlerin inanç, düşünüş, his ve hayat tarzları
kastedilmektedir. Hint yarımadasındaki halkın çoğunun dini inanç ve
geleneklerini ifade ettiği için Hinduizm terimini
kullanmaktadır.Hindular ise dinlerini "Sanatana Dharma" yani ezeli ve
ebedi din veya baki din diye adlandırırlar. Bu dine mensup kişilere de
"sanatani" yani baki denir.
Tarihi kayıtlardan elde edilen bilgilere göre takriben M.Ö. 1500
yılları civarında Doğu Avrupa 'dan gelen Ariler, Hindistan 'ı ele
geçirirler. İki farklı halkın bir biriyle karışması sonucu dini inanç
ve geleneklerde bir birine karışmıştır. Kökü yüzyıllar öncesine kadar
uzanan bu karışım sonucu Hinduizm ortaya çıkmıştır. Bu iki ırkın
karışımından meydana gelen bu gelişme beş devreye ayrılır.
-Vedalar dönemi
-Upanişalar dönemi
-Klasik dönem
-Ortağ 'daki İlahiyat, felsefe gelişme dönemi
-Modern dönem
Hinduizm; yaklaşık dünya nüfusunun %12 ' sini oluşturur. Hinduizmin
tespit edilebilmiş belli bir kurucusu bilinmediği gibi kendine özgü
bir inanç sistemi ve kitabı da yoktur. Hinduizmin temelinde Brahma
(Mutlak Varlık) inancı yatmaktadır. Bu husustaki geniş bilgiyi
Hinduizmin Kutsal Metinleri olan Veda 'larla Brahmana 'larda bulmak
mümkündür.
Hinduizm Ari ırkın üstünlüğü,kast sistemi,sınırsız bir vatan sevgisi
ve bağlılık duygusu kavramları üzerine kurulmuş toplumsal ve siyasi
olguların bir özel görüntüsüdür. Hinduizmin bir ilk lideri temel
tebliği bildiren bir ilk kurucusu olmadığı için bir anlamda
kurucularının kalabalık olduğunu söyleyebiliriz.
İnanç Sistemi
Hinduizm 'de Tanrı sayısı akıl almaz derecede çoktur. Tanrı Brahma 'nın
dünyayı meydana getirdiğine inanılır. Tanrı Şiva ve Vişnu Brahma 'dan
sonra gelir. Hinduizmde saygı gösterilen bazı varlıklar Kaylasa,Himalaya
Dağları,Ganj Yamuna Nehri ( Hindu geleneklerine göre kutsal Ganj Nehri
'nin bir kolu olan Yamuna 'yı arındırmak için Hindu rahipleri gümüş
maşrapalar içinde 850 litre süt dökmüşlerdir) vardır. Vedalar Dönemi 'nde
önemli sayılan pek çok Tanrı bugün unutulmuş gibidir; onlara nadiren
dua edilir. Bazı Hindu tanrıları ile yaptıkları işler ise şöyledir ;
Hinduizm 'in Tanrı anlayışı çeşitli mezhep ve ekollere göre değişik
şekilde algılanmıştır. Bir kısım Hindu 'lar monoteisttirler. Bir Hindu
doğumundan ölümüne kadar bütün hayatı boyunca belirli merasimleri
yerine getirmekle mükelleftirler. Nitekim adaklarının yerini bulması
için ziyaret, kalbin aydınlanması için, meditasyon şarttır. Vedalar
Dönemi 'nde ölenlerin cesetleri kısmen gömülür, kısmen yakılırken,
günümüzde ise Muktilerin(Hindu inancına göre reenkarnasyon döngüsünden
kurtulmuş ermiş kişi) dışında bütün cesetler yakılmaktadır. Dullarında
yakıldığı Hindistan 'da bu uygulama genel bir kaide halini almıştır.
Bununla beraber günümüzde ara sıra da olsa dulların yakıldığına şahit
olunmaktadır. İnançlarına göre bu dini merasimden sonra kadın
gökyüzünde kocasıyla birleşmektedir.
Kutsal Metinler
Hinduizm mukaddes kitaplarının tamamını içine alan metinler Veda 'lardır.
Sanskritçe yazılmış olan Veda 'lar 4 bölümden oluşur.
1 - Rigveda: Tanrıları tazim için yazılmış on kitaptan ibarettir. 1028
ilahiyi ihtiva eder. Veda 'ların en eskisi ve en önemlisidir. Dünya
dinleri içinde en eski belge özelliğini taşımaktadır.
2 - Samaveda: Kurban esnasında söylenen ilahileri ihtiva eder. Bir
çeşit melodiler Vedasıdır. Yüksek sesle okunur.
3 - Yajurveda: Bu da kurbanla ilgili formüllerden meydana gelmiştir.
Bazı kesimleri nesir, bazı kesimleri manzum olmak üzere iki bölümden
oluşmuştur. Bir özelliği de kurban esnasında mırıldanarak okunmasıdır.
4 - Atharvaveda: Kainat ve büyü ile ilgili dualardan ibaret olan
Atharvaveda 'yı Brahman 'lar hayatın belirli pozisyonlarında okumak
zorundadırlar.
Genellikle bütün Veda 'larda ilahi, niyaz, dua, hayat kaideleri,
tılsım ve büyü ile ilgili konular iç içedir. Veda 'ların tabiat üstü
güçlerle temas kurduğuna hakim kişilerin kalplerine doğduğuna da
inanılır.
Genellikle Hinduizm 'in mukaddes metinleri sadece Veda 'lardan ibaret
değildir. Brahma, Upanişad ve Aranyaka 'lar da Vedaların tamamlayıcısı
niteliğindedirler. Upanişad 'lara göre kainat insan ruhlarının (Atman)
dünya ruhu ile (Brahman) birleşmesinden meydana gelmiştir. Ebedi
saadet, Atman- Brahman birleşmesiyle gerçekleşir. Upanişad 'lar Tanrı,
kainat, ruh, ölümden sonraki hayat vb. konuları işlemiştir. Bu sayılan
kutsal metinler dışında Muhabharata Destanı, 240.000 cümleden
oluşmakta ve dünyanın en uzun destanı olma niteliğini korumaktadır.
Kast Sistemi
Hinduizmde halkın ayrıldığı sınıflardan her birine Kast denir. Bir
bakıma Kast aynı işle meşgul olan görev ve gelenekleriyle bir birine
sımsıkı bağlanan insanların meydana getirdiği birlik diye de
tanımlanabilir. Kendi isteği doğrultusunda Kast seçemez, belli bir
Kast 'ta dünyaya gelir. Bununla beraber sonradan Kast terk eden, Kast
dışı sayılan gruplar da vardır. Bunlara dokunulmazlar denir. Kast
sistemi Hinduizm inançlarından kaynaklanır. Belli başlı 4 Kast vardır:
1 - Brahmanlar (rahip ve alimler)
2 - Kşatriya (prensler ve askerler)
3 - Vaişya (tüccar, esnaf ve çiftçiler)
4 - Şudra (işçiler, sanatkarlar)
Bu Kast 'lar dışında, insanlığın en aşağı tabakası sayılan birde Parya
sınıfı vardır. Kast içinde en önemli yeri işgal eden Brahman 'ların
başlıca görevleri, kurban ayinlerini idare etmektir; kutsal metinleri
(Veda) korumak, dini ayinleri icra etmek irsî haklarıdır.
Meslekler Kast 'lara ayrıldığı gibi, evlenmeler de ancak aynı Kast
içinde cereyan edebilir. Yeme - içme, giyim - kuşam, nişan ve düğün
merasimleri de her Kast için belli özellikler taşır.
Karma
Bir sebep-sonuç kanunu olan karma,insanın geçmişte yaptığının
gelecekte ayrıca görüleceği esasına dayanır. İnsan ektiğini biçer.
Bugün ekilen yarın alınacaktır. İyiliklerin karşılığı
iyilik,kötülüklerin karşılığı kötülük olacaktır.
Karma, her kararın doğru ve yanlış sonuçlarını tespit eden bir
kavramdır. Karma 'da asıl olan mükafat beklemeden hareket etmektir.
Böylece sonuç bekleme arzusu frenlenmiş olur. Karma 'ya göre ölüm
yokluk değil bir halden diğerine geçiştir.
Reenkarnasyon
Ruhun bir bedenden ötekine geçtiği inancı nın adı olan reenkarnasyon,
karma doktrine bağlı olarak doğmuştur. Reenkarnasyon inancına göre,
bedenden ayrı olarak ruhun ölümden sonra devamlılığı, ruhun kendi
derecesi içinde yüksek veya alçak bir şekilde meydana gelmektedir.
Buna göre insan yaptıklarına uygun tarzda, insan, hayvan veya Tanrı
olarak yeniden doğar. Ölümden sonraki hayatta mutlu olmak, hayatta
iken doğru hareket etmeğe bağlıdır. Sonuç itibariyle herkes
yaptığından sorumlu tutulacaktır.
Reenkarnasyon inancına göre kişinin ölümden korkmasına gerek yoktur.
İnsan devamlı olarak tekrar doğuşlarla isteklerine kavuşur.
Reenkarnasyon inancına Yunan, Eski Mısır,bazı Hıristiyan Mezhepleri ve
Tanrının Yolu Topluluğu gibi dinlerde de rastlanmaktadır.
Hulul
Arapça bir kelime olan hulul Tanrı Vişnu 'nun insan şeklinde kendini
göstermesi anlamına gelir. Hinduizme göre Tanrı her döneminde çeşitli
şahsiyetlere bürünerek kendini göstermiş, kötülüğü yok
ederek,insanların ihtiyacı olan kanunları bildirmiştir. Böylece
tanrısal mesajlar sonsuza kadar devam edecektir.
İbadet ve Ayinler
Hinduizmde ayin ve ibadetler 3 temele dayanır. Bunlar ;
Güzel ameller
Bilgi sahibi olmak
Tanrı ile beraber olmak
Bu gayelere ulaşmak için sırayla şu hususlar yerine getirilmelidir.
Ölenler için kurbanlar kesmek
Güneşe saygı göstermek
Doğumda ve ölümde ibadet etmek (düzenlemek)
Mukaddes metinleri devamlı okumak
Hakikat bilgisini elde etmeye çalışmak
Her an Tanrı'nın varlığını düşünerek O'na kullukta bulunmak
Hinduizmde ayin esnasında bir takım kutsal sözler telaffuz edilir Om
en etkili kelimedir. Hemen her yerde ibadet etmek mümkündür.
Tapınaklar olmak la beraber ibadet ve ayinler ferdilik tercih edilir.
Tanrı her yerde yapılan ibadeti gördüğü için, ibadetin belirli bir
şekli ve düzeni yoktur. İbadetin ortak sembolü kabul edilen Om, her
ibadet ve yemekten önce,Veda 'ları okumaya ve her tür işe başlarken
söylenir. İlk ibadete sabah şafaktan önce başlanır;doğuya doğru
dönülerek oturulur. Evlerde de genellikle tapınılan puta ayrılmış bir
oda bulunur.
İnekler ,tüm kainatın anası olan Devi'nin yani Tanrıça'nın sembolü
sayıldığı için,inek ve öküzler caddelerde,alış veri merkezlerinde veya
diledikleri her yerde serbestçe dolaşılabilir. Etinin yenilmesi
yasaktır.
Tapınaklarda yapılan ibadet evdeki ibadetten biraz farklıdır. İbadete
boru çalınarak başlanır. Her köyde tapınak vardır. Büyük mabetlerin
hemen yakınında kutsal yıkanmayı sağlayan havuzlar bulunur.
Hinduların günlük vacip ibadetleri ise ; 1-Japa=zikir çekmek,2-Puja=Tanrı'ya
saygı sunmak
Mabetlerdeki yıllık ayinler dışında ilkbahar , sonbahar ve yeni yılda
özel şenlikler yapılır. Bazı mezheplerde kabile başkanlarına bir nevi
kutsallık vererek onlara saygı gösterildiği,ölmüş kahraman ve azizlere
de yardım için dua edildiği görülmektedir. Kurban, Hinduizmde çok
önemli bir yer tutar ve dini hayatın eksenini teşkil eder. Tanrıların
kudretlerini kurban sayesinde gösterdikleri inancı tartışılamaz. Bu
insanlar ancak kurban sayesinde tanrılarla ilgi kurabilirler.
Tanrılara sunulan her şey kurban edilir.
Kutsal sayılan 7 ziyaret yeri vardır. Hinduların hayatında önemli rol
oynayan bu kutsal yerlere ziyaret ve Hac seferlerinin en bilineni
Benares 'e (Bu şehrin ismi değiştirilmiş ve eski kutsal ismi Varanasi
olmuştur) yapılan ziyarettir.
Hinduların bunların dışındaki günlük olmayan ibadetleri ise ;homa=ateş
ayini,yajna=büyük kurban töreni,vrata=kutsal günlerde oruç tutmak,
yatra=hacca gitmek, seva=karşılıksız hizmet etmek tir.
Günümüzde Hinduizm
Günümüzde Hindistan, Seylan, Pakistan, Nepal ve Hint Yarımadasında ki
diğer bölgeler de yoğun taraftara sahip olan Hinduizm mensuplarına
dünyanın bir çok ülkesinde de rastlanmaktadır. Hindistan 'da Müslüman
ve Sıkh Dini mensupları ile zaman zaman şiddetli çatışmalara
girmektedirler. 800.000.000 'un üzerinde inananı bulunan Hinduizm
günümüz dünyasında (özellikle Hindistan 'da) insanların yaşamlarını
etkilemeye devam etmektedir.
