"Şomronim", İbranice "S-M-R" fiil kökünden türemiş "görüp gözeten,bir
şeyi dikkatle izleyen" anlamına gelmektedir. Samirîler Yahudiliğe
benzer bir dine inanmakla birlikte Yahudiler tarafından Yahudi kabul
edilmeyen bir topluluktur.
Samirîlerin tarihi oldukça eskidir. M.Ö. 722 yılında Kuzey İsrail
Krallığı yıkılınca,Asur İmparatoru Sargon, bura halkından 30.000
kadarını alıp Asur 'a ve Medlerin şehirlerine sürmüş ( II.Krallar
XVIII/11);Babil, Kuta ve Avar 'dan adamlar getirerek İsrailoğullarının
yerine yerleştirmiştir. (II.Krallar XVII / 24 ). Böylece Şomron
şehrinin sakinleri ortaya çıkmış ve bunlara "Şomronim" denmiştir.
Tanah 'ın II.Krallar Kitabında Samirîlerin nasıl Yahudileştiği
anlatılır. Yahudiler,Yahudiliğe ihtida eden Samirîleri Yahudi olarak
kabul etmez. Yahudiliğe ihtidanın mümkün olmasına rağmen, Samirîlerin
samimi olmadıkları bahanesiyle onları Yahudi Cemaatinden saymazlar.
Yahudiler, Samirîleri sürekli dışlamışlardır. Hatta Samirîler
kullanıyor diye İbrani harfleriyle yazılan Aramca 'yı terk
etmişlerdir.
Yahudiler ile Samirîler arasında bir çok fark vardır. Yahudilerin
Tevrat 'ı ile Samirîlerin Tevrat 'ı arasında altıbine yakın fark
bulunmaktadır. Samirîler, Kudüs 'ün yerine Gerizim 'i kutsal mekan
olarak kabul ederler ve kendilerini gerçek Yahudi olarak görürler
Samirîlerin İnanç Esasları
İnançlarının temel dayanağı Tevrat 'tır. Tevrat ise Musa 'ya
vahyedilen beş kitaptan ibarettir. İnanç esasları da buna uygun olarak
beştir:
1- Eşi ve yardımcısı olmayan Allah tektir. Sıfatları insan sıfatına
benzemez.
2- Musa ; Allah 'ın yegane resulü ve bütün devirler için de
peygamberdir. Vahy onunla son bulmuştur.Onun gibi peygamber bir daha
gelmeyecektir.
3- Tevrat, mükemmel ve tamdır. Hiçbir zaman değişmeyecek ve
neshedilmeyecektir.
4- Gerizim dağı ebedi hayat yurdu, bereket dağı ve Allah 'ın
yeryüzündeki tek makamıdır.
5- Yeniden dirilme günü olacaktır. İyiler cennetle, kötüler cehennemle
mükafatlandırılacaklardır.
Samirîlerin ibadet şekilleri Müslümanlarınkine çok benzer. Müslüman
gibi abdest alırlar. Abdestte, sırasıyla elleri, ağzı, burnu, yüzü,
kulakları, sağ ayak ve sol ayağı yıkarlar.Abdest esnasında Tevrat 'tan
parçalar okurlar. İbadet dili Aramca 'dır.
İbadet yerleri, Müslümanların mescidi gibidir. Yahudilerin Sinegogları
gibi içeride masa veya sıra bulunmaz. İbadetlerinde rüku ve secde
vardır. İslami namaza benzer namaz kılarlar. Bazı araştırmacılara göre
Samirîlerin bu tür ibadet etmelerinin sebebi; uzun süre İslam
egemenliği altında yaşamalarından kaynaklanan etkileşimdir.Fakat
Yahudilerinde uzun süre İslam egemenliğinde kaldıkları ve
etkilenmedikleri göz önüne alındığında bu iddianın gerçeği
yansıtmadığı görülür.
Günümüzde Samirîler
Yahudiler tarih boyunca hiçbir zaman Samirîleri gerçek Yahudi olarak
görmemişlerdir. Samirîler buna rağmen varlıklarını günümüzde de
sürdürmektedirler.
Günümüz Yahudileriyle oldukça farklı olmalarından dolayı; Samirîleri
Yahudilerden ayrı bir dini topluluk olarak kabul etmek ve Samirîlerin
kendilerini gerçek Yahudi olarak görmelerine rağmen Yahudi dininden
farklı bir dini inanca sahip olmalarından dolayı Samirîliği farklı bir
din olarak değerlendirmek daha doğru olacaktır.
