|
Felsefi Bilgi Nedir?
Felsefi bilgiyi belirtmek diğerlerinden zordur. Hatta felsefenin en
önemli probleminin bizzat felsefenin kendisinin ne olduğu problemi
olduğunu söylemek bile mümkündür. Felsefi bilgiyi veya felsefeyi
anlamaya çalışırken yapılması gereken en doğru şey tarih boyunca
kendilerine filozof denilen kişilerin yaptıkları işin kendisine bakmak
olacaktır. Böyle bir bakış açısından konuya bakıldığında ise
filozofların farklı zamanlarda, farklı kültürlerde, farklı amaçlar ve
farklı işlevlere farklı somut felsefeler ürettikleri görülmektedir.
Bununla birlikte bu farklı zamanlarda yaşayan ve farklı amaçlarla
farklı felsefeler üreten insanların yaptıkları işin kendisinde bazı
ortak özellikler olduğu da gözlemlenmektedir.
Kant felsefeyi "kendisini akla dayanan nedenlerle meşru veya haklı
çıkarmak iddiasında bir zihinsel etkinlik biçimi" olarak
tanımlamıştır. Kanaatimizce bu tavır felsefeyi felsefe yapan ve bütün
felsefi düşünme örneklerinde ortak olan bir noktayı gayet güzel bir
biçimde ortaya koymaktadır. Burada "akla dayanan nedenler"den insanın
her türlü deneyini, gözlemini, bunlara dayalı her türlü akıl
yürütmesini ve sezgisini içine alan geniş bir nedenler grubunu anlamak
gerekir. "Haklı çıkarmak veya meşrulaştırmak" iddiasından ise
"herhangi bir önermeyi, bu önermeyi ileri sürmeyi mümkün kılan kanıt,
temel veya gerçeklerle ortaya koyma"yı anlamak gerekir.
|