|
MARKSİZM
Bilimsel sosyalizmin kurucusu Karl Marx'ın görüşlerini temel alan
siyasal, ekonomik ve felsefi sistemin adıdır. Maksizmin temel kuramı
sınıflar savaşı kuramıdır. Kullandığı yöntem Diyalektik materyalizm
olarak adlandırılır. Marx Hegel'den aldığı ancak kendi deyimiyle
Hegel'de başaşağı duran diyalektik yöntemi ayakları üstüne oturtarak
'idealist' değil 'materyalist' felsefe için kullanmıştır. Diyalektik
yöntem ile toplumu ve doğayı inceleyen Marx, tümevarım yöntemiyle
incelediği tarihsel gerçekliği 'Tarihsel Materyalizm Kuramı'ile ortaya
koyar. Tarihsel gelişmeyi dört ana başlık altında özetleyen Marx
toplumun ilk aşamasını 'ilkel komünal' olarak tanımlamıştır. İlkel
komünal toplumda devlet henüz var olmamıştır. Marx üretimin gelişmesi
ile birlikte üretici güçlerin, ürün fazlası ortaya koyduğunu ve
toplumsal olarak üretilen bu ürüne güce dayalı bir el koymanın
başlaması ile toplumda devletin ilk şeklinin belirdiğini ifade eder.
Marksizme göre devlet egemen sınıfın baskı aracıdır. Marksizm genel
olarak ilkel komünal toplumdan sonra köleci toplumun ortaya çıktığını
köleci toplumun yıkılmasından feodal toplumun doğduğunu feodal
toplumdan sonraki aşamasının da kapitalist toplum aşaması olduğunu
ifade eder. Kapitalist toplum ile birlikte ortaya çıkan işçi sınıfı
artık toplumun devrimci dinamiğidir ve 'zincirlerinden başka
kaybedecek şeyleri olmaması' nedeniyle kapitalist düzeni ortadan
kaldırarak komünizme yani sınıfsız topluma giden yolu açacak olan
biricik sınıftır. Marx kapitalizmin son sınıflı toplu olduğu ve
burjuvazi ile işçi sınıfı arasındaki uzlaşmaz çelişki sonucu
yıkılacağı öngörüsünde bulunur. Marksizm'de önemli bir ayrım olarak
altyapı ekonomik ilişkileri, üstyapı ise din, sanat vs.. gibi
kategorileri temsil eder. Üstyapı ne kadar karmaşık görünürse görünsün
altyapının bir tezahürüdür. Marksizmin düşünsel, sosyal ve siyasal
etkileri çok büyük olmuştur. Marx'ın Feuerbach üzerine tezlerinin
onbirincisi olan "Şimdiye kadar filozoflar dünyayı değişik biçimlerde
yorumlamakla yetindiler,oysa aslolan onu değiştirmektir" tezi pekçok
şekilde gerçeklik kazandı.
|