|
Nihilizm Nedir?
Hiççilik olarak da bilinir. 19. yüzyılda Rusya'da Çarl II.
Alexander'ın hükümdarlığının ilk yıllarında ortaya çıkan, şüpheci
temellere dayalı felsefe anlayışıdır. Ortaçağ'da bazı heretiklere
yakıştırılan bu terim, Rus Edebiyatı'nda ilk kez Nedejin'in bir
makalesinde Puşkin için kullanıldı.
Katkov ise nihilizmin ahlaki ilkelerin tümünü yadsıması nedeniyle
toplumu tehdit ettiğini ileri sürmüştür. Nihilist Bazarov, bu terimin
yaygınlaşmasını sağlamıştır. Zamanla 1860'ların ve 1870'lerin
nihilistleri, geleneklere ve toplumsal düzene başkaldıran, düzensiz,
dağınık, bakımsız, inatçı kişiler olarak görülmeye başlandı. Bundan
sonra da Alexander'ın öldürülmesi ve mutlakiyetçiliğe karşı yeraltı
örgütlerinin başvurduğu siyasi terörler birlikte anılır.
Nihilizm, temelde estetizmin bütün biçimlerini yadsıyor, yararcılığı
ve bilimsel usçuluğu savunuyordu. Toplumsal bilimleri ve klasik
felsefe sistemlerini bütünü ile reddediyordu. Yalın olgucu ve maddeci
bir tutumla, yerleşik toplumsal düzene başkaldırıyı temsil ediyor;
devlet, kilise ya da aile otoritesine karşı çıkıyordu. Yalnızca
bilimsel doğruları temel alıyor, ancak bilimin bütün toplumsal
sorunların üstesinden gelebileceğini ve bütün kötülüklerin cehaletten
kaynaklandığını kabul ediyordu.
|