|
Gündelik Bilgi ve Sağduyu Bilgisi
Bunların en yaygın olanı ve hepimizin az çok bilgisine sahip olduğumuz
bilgi türü; gündelik bilgi, sağduyu bilgisi veya eski deyimle
"amiyane" bilgidir. Gündelik bilgi, adından da anlaşılacağı gibi
insanların gündelik hayatlarında ve en sıradan deneyleri sonucunda
elde etmiş oldukları sıradan bilgidir. Bu bilginin kaynağı, bütün
insanların temelde aynı biyolojik yapıya ve benzer toplumsal koşullara
sahip olmalarıdır. Mesela ister dahi, ister en sıradan insan olsun
herkes yağmurun ıslattığını, ateşin yaktığını bilir; kırmızıyı
kırmızı, sıcak şeyleri sıcak şeyler olarak adlandırır. Yine insan
böyle bir bilgi sayesindedir ki yiyeceğin açlığı gidereceğini,
ilkbaharın arkasından da yazın geleceğini bilir. Bu tür bir bilgi,
bilinçli bir araştırma yöntemi sonucunda elde edilmiş olmayıp ister
istemez, farkında olmaksızın kazanılır ve yapısı itibariyle de
sistemsizdir. O yalnızca yaşama, duyularını kullanma, en ilkel türden
deney sonucu ortaya çıkmıştır ve herhangi bilinçli bir yönteme
dayanmaz.
Bilinçli yöntemler kullanarak gündelik bilgiyi veya sağduyu bilgisini
aşan iki bilgi örneği ise bilimsel bilgi ve felsefi bilgiden söz
edilebilir.
|