|
|
|
Boyun Ağrısı - Tutulması
Erişkin bir insan vücudunda 33 - 34 tane omur
bulunmaktadır. Omurlar kafatasının hemen altından başlıyarak kuyruk
sokumuna kadar uzanırlar ve birbirleriyle üst üste eklem yaparak omurgayı
teşkil ederler. Omurganın latinca adı " Vertebral Kolon" dur. Konunun
bundan sonraki bölümlerinde vertebral kolon terimi sık sık geçeceği için
bu açıklamaya gerek duyulmuştur.
Vertebral kolon ( omurga ) 7 adet boyun omuru ( servikal vertebra ), 12
adet torakal vertebra ( sırt omurları ) ve 5 adet te lomber vertebradan (
bel omuru ) oluşur. Lomber vertebralardan sonra gelen omurlar birleşerek,
sakrum ve kuyruk sokumu kemiklerini teşkil ederler. Vertebral kolon,
sagittal düzlemde ( ön-arka dikey düzlem ) bir takım eğrilikler gösterir.
Boyun ve bel bölgesinde eğrilik arkaya doğru olup lordoz durumunda , sırt
ve sakral bölgede ise öne doğru olup kifoz durumunda bulunur. Bu
eğrilikler omurgada stabilite ve dayanıklılığı sağlar. Omurganın diğer
bölümlerinde olduğu gibi servikal bölgede de her iki omur arasında
intervertebral diskler bulunmaktadır. Servikal vertebralar, anatomik
pozisyon olarak, yandaki resimde görüldüğü gibi açıklığı arkaya bakan bir
kavis ( lordoz ) çizer görünümünde dizilmişlerdir .
Boynumuz; servikal vertebralar, bunların aralarındaki intervertebral
diskler, vertebralar arasındaki eklem ve bağların dışında boyun adeleleri
ile bir bütün olarak çalışır. Bu sayede servikal omurga, çok yönlü hareket
imkanına sahiptir ve değişik seviyelerde, değişik hareketleri daha kolay
ve daha fazla yapma özelliği taşır.
Boyun ağrıları bel ağrıları kadar sık olmamakla birlikte her yaş grubunda
önemli bir sorundur. Her üç insandan birinin yaşamında en az bir kere
boyun ağrısı geçirdiği kabul edilmektedir. Çalışan insanlarda görülme
sıklığı daha fazladır. Boyun ağrıları, servikal omurganın kötü veya yanlış
kullanımından ya da bir travma sonucu zedelenmeden dolayı olabileceği için
ağrıyı başlatan bölge ve oluşum iyi teşhis edilmelidir.
Boyun ağrısı nedenleri 3 temel gruba ayrılabilir.
Mekanik, kas - iskelet sistemi kaynaklı olanlar.
Enflamatuvar, enfeksiyöz ( iltihabi ) ve neoplastik ( tümoral )
hastalıkların servikal bölge tutulumları.
Servikal bölge dışındaki yapıların patolojilerinde ağrının yansıdığı
durumlar.
Kas - iskelet sistemi kaynaklı ağrı, travmayı veya alışılmamış bir
bedensel aktiviteyi takip eder. Motorlu taşıt kazalarındaki
hiperekstansiyon travmaları en yaygın travmatik boyun ağrısı
nedenlerindendir. Spor yaralanmaları ve iş kazaları da benzer bulgulara
yol açabilir. Kas - iskelet sistemi kökenli ağrılarda travma yoksa
degeneratif omurga - eklem ve disk hastalıkları ( servikal spondiloz "kireçlemne",
disk hernisi ) en sık ağrı kaynaklarıdır.
Boyun Yaralanmaları
Whiplash yaralanması da denilen araç içinde iken arkadan araç çarpması
sonucu başın önce fleksiyona ( başın öne eğilmesi ), sonra da
hiperekstansiyona ( başın arkaya aşırı eğilmesi ) zorlanması ile boyun
bölgesinde indirekt travma oluşmasıdır. Bu durumda darbenin şiddetine
göre, adeleden sinir köklerine kadar boyundaki bütün yapılar
etkilenebilir. Bu tip yaralanmalara araç trafiğinin yoğun olduğu gelişmiş
ülkeler ve büyük şehirlerde daha sık rastlanır. 30 -50 yaş arasında
kadınlarda raslanma oranı daha fazladır. Yaralanmaların % 60 ı 1 yıl
içinde % 30 u 2. yıl düzelir, % 10 unda ise kalıcı sorunlar oluşur.
Whiplash yaralanmalarında baş - boyun ağrısı temel klinik belirtidir, ağrı
kollara da yayılır, ayrıca kollara yayılan uyuşmalar olabilir
Servikal Disk Hastalıkları
Genç bireyler daha çok disk herniasyonuna ( boyun fıtığı ) eğilimli iken,
yaşlı bireyler degeneratif disk hastalığına eğilimlidir. Boyun fıtıkları
bel fıtıklarında olduğu gibi nücleus pulposusun anuler lifler arasından
çıkarak omurilik kanalına doğru kabarıklık yapması ve sinir kökünü
sıkıştırmasıdır. Hasta hareketle artan boyun ağrısı ve sıkışan sinir
kökünün bulunduğu taraf kola yayılan ağrıdan şikayet eder. Ayrıca aynı
taraf parmaklarda uyuşma ve reflekslerde azalma veya refleks kaybı da
bulunabilir.
Gün boyu masa başında çalışmak, yoğun işler ve stres yüzünden patlamaya
hazır bir bomba gibi ortalarda dolaşmakla kendimize en büyük kötülüğü
yaparız. Çünkü bütün bunların faturası bel ve boyun ağrıları olarak yine
bize çıkar. Tabii ki bu ağrılarla yaşamak zorunda değilsiniz, yeter ki
hangi yöntemin doğru olduğunu bilin.
Her yaşta ve her meslek grubunda ortaya çıkabilen bel ve boyun ağrılarının
altında yatan en önemli nedenin duruş bozukluğu ve stres olduğunu biliyor
muydunuz? Ancak uzmanlar özellikle uzun süren şiddetli ağrıların pek çok
hastalığın sinyali olabileceği konusunda uyarıyor. Dolayısıyla
yakınmaların sadece stresten ve çalışma koşullarından kaynaklandığını
düşünerek göz ardı etmemeniz gerekiyor. Günümüzde fizik tedavi, doğal
yöntemler ya da cerrahi müdahale bel ya da boyun ağrılardan korunmak için
en sık başvurulan yöntemler. Özellikle bel ağrısının önlenmesi amacıyla
yaygın olarak kullanılan stratejilerden biri de, bel konusunda eğitim
verilmesi.
BOYUN AĞRISI
Çevremizde her 3 kişiden biri hayatı boyunca en az bir kez boyun ağrısı
çekiyor. Yardımcı Doç. Dr. Serdar Özgen, bilgisayar kullananlarda, masa ve
tezgah başında çalışanlarda boyun ağrısının yaygın olarak görüldüğüne
dikkat çekiyor. Günlük yaşamdaki gerilimler ve iş stresi boyun ağrısının
en büyük nedenlerinden biri. Ayrıca günlük hayatta boyun sağlığına uygun
olmayan her yanlış hareket ve duruş omur, disk, eklem ve bağ dokusunda
yıpranmaya yol açıyor. Trafik kazalarında boynun incinmesi, ağır bir şeyi
kaldırmak, aşırı spor, iş aktivitesi, masa başında yanlış duruş sonucu
boynun tutulması ve kas spazmı oluşması da boyun ağrısına yol açıyor.
Ayrıca yanlış pozisyonda uyuya kalma, yüksek yastık ve kötü seyahat
şartları da boyun tutulması yapabiliyor. Boyun fıtığı, kireçlenme, omurga
kanalında daralma, romatizmal hastalıklar, osteoporoz, kemik erimesi, omur
kırıkları ya da kayması kol ve el sinirlerinin sıkışması ile beyin
tümörleri de boyun ağrılarına yol açan diğer etkenleri oluşturuyor.
Boyun Ağrıları ve Tedavisi
AĞRILI DÖNEM TEDAVİSİ
1-7 ila 10 gün ıstırahat ediniz.
2-Boyuna buz uygulaması; 15 ila 20 dakika olmak üzere günde 3 ila 4 defa
uygulayınız.
3-Servikal korse kullanabilirsiniz.
4-Ağrı kesici ve kas gevşetici ilaçlar kullanabilirsiniz.
5-Boyun kaslarını kuvvetlendirici egzersizler;
Eller alına koyulur, baş öne doğru itilmeye çalışılırken, ellerle engel
olunmaya çalışılır, 10'a kadar sayılır ve bırakılır. 10 defa tekrarlanır.
Eller başın arkasına (enseye değil) koyulur ve baş arkaya doğru itilmeye
çalışılırken, ellerle engel olunmaya çalışılır.10'a kadar sayılır ve
bırakılır. 10 defa tekrarlanır.
Sağ el yüzün sağ tarafına koyulur ve baş sağa doğru itilmeye çalışılırken
sağ elle engel olunmaya çalışılır. 10'a kadar sayılır ve bırakılır. 10
defa tekrarlanır.
Sol el yüzün sol tarafına koyulur ve baş sola doğru itilmeye çalışılırken
sol elle engel olunmaya çalışılır. 10'a kadar sayılır ve bırakılır. 10
defa tekrarlanır.
Sağ el başın sağ arka kısmına, sol el sol şakağa koyulur. Sağ omuzun
üzerinden bakmaya gayret eder gibi elin direncine karşı baş sağa dönmeye
zorlanır. 10'a kadar sayılır ve bırakılır. 10 defa tekrarlanır.
Sol el başın sol arka kısmına, sağ el sağ şakağa koyulur. Sol omuzun
üzerinden bakmaya gayret eder gibi elin direncine karşı baş sola dönmeye
zorlanır. 10'a kadar sayılır ve bırakılır. 10 defa tekrarlanır.
AĞRI AZALMAYA BAŞLAYINCA
1-Boyuna ıslak sıcak havlu uygulaması; 15 ila 20 dakika olmak üzere
günde 3 ila 4 defa uygulayınız.
2-Boyun hareketlerini artıran ve omuz kaslarını kuvvetlendiren
egzersizler.
Başınızı yavaşca sağa döndürün ve üç saniye böyle durun, başınızı öne
döndürün, dinlenin, ayni hareketi aksi yöne yapın, dinlenin. Hepsini 10
defa tekrarlayın.
Aşırı zorlanmaya sebep olmadan, başınızı çeneniz göğsünüze değecek kadar
öne eğmeye çalışın, dinlenin, başınızı yavaşca arkaya bükün, dinlenin.
Hepsini 10 defa tekrarlayın.
Başınızı yavaşca kulağınız omuzunuza değecek kadar sağa eğmeye çalışın,
dinlenin, yavaşca doğrultun, aksi yöne tekrarlayın, dinlenin. Hepsini 10
defa tekrarlayın.
Başınızı saat yönünde mümkün olduğu kadar geniş ve tam bir çember çizecek
şekilde(yukarı,sola,aşağı,sağa) döndürün, aynı hareketi saatin aksi yönüne
yapın, dinlenin.Hepsini 10 defa tekrarlayın.
Egzersizleri bir seferde 10 defa yapın, 3 saat arayla tekrarlayın.
Ağrılı dönemde ve ağrılar tamamen geçtikten sonra da boyun ağrılarının
tekrarlanmaması için boyun koruma eğitimi öğrenilmelidir.
|
