|
|
|
Kireçlenme Ne Demektir?
Normal bir eklem, normal şartlarda, bozulmadan uzun
yıllar çalışabilir. Ancak eklemin normal yapısını zorlayan ve çalışma
şartlarını ağırlaştıran durumlarda kireçlenme belirtileri ortaya çıkmaya
başlar. İleri yaşlarda, eklemlerde tekrarlayan mekanik zorlamalarla oluşan
organik değişikliklere kireçlenme (dejeneratif artrit) denir.
Kireçlenmenin en önemli özelliği, eklem yüzeylerinde kalsiyum tuzlarının
birikmesidir. Bu değişiklikler, ağırlık yüklenen eklemlerde daha sık
görülür. Genellikle kırk yaş, insan organizmasında kemik sistemi için bir
dönüm noktasıdır. Bu zamandan sonra kemiklerde küçük değişiklikler
başlar.Kireçlenme, yeni kemik oluşum yeteneğinin kaybolması, osteoporoz
(kemiklerdeki kalsiyum içeriğinin azalması) bunlardan bazılarıdır. Bu
nedenle yaşlılarda, bütün eklemlerde bir dereceye kadar kireçlenme
mevcuttur. Yaş, şişmanlık, geçirilmiş spor yaralanmaları, kazalar
kireçlenme gelişme riskini artırabilir. Genetik özellikle ellerde
kireçlenme oluşumunda etkilidir.
Belirtiler:
Eklem ağrıları veya kireçlenme sonucu sıkışabilen sinirlerle ilgili
ağrılar ve eklem sertliğidir. Hastalık ilerledikçe hareket kısıtlılığı çok
kere bir yönde artar ve sabit bir şekil bozukluğu ile sonuçlanır. Ağrı ve
kas kasılması olaya hakim olur. Eklem hareketleri sesli hsle gelir(kıtırtı
) duyulur. Kireçlenmenin en çok görüldüğü yerler, diz, kalça eklemi ve
omurgalar arası eklemlerdir. Kesin tanı, ilgili eklemin röntgen filminin
çekilmesiyle konulur.
Tedavi:
Kireçlenmenin tedavisinde asıl amaç,ağrıyı azaltmak ve eklem hareketlerini
düzeltmeye yöneliktir. Fizik tedavi proğramlarıyla, hastalığın ilerlemesi
durdurulup, hastanın şikayetleri azaltılmaya çalışılır. Tedavide, hasta
eklemin etrafındaki kasların güçlenmesini sağlamak, egzersizler, sıcak
tatbiki ile kasları gevşetmek, ağrı kesicilerle rahatlatmak sözkonusudur.
Kalça ve diz eklemindeki kireçlenmelerde, ekleme binen yükü azaltmak için
kilonun kontrolü ve baston faydalıdır.
Yaşlanma ile birlikte görülen, genellikle kalça, diz ve omurga
mafsallarında ortaya çıkan ağrılı sertliklerdir. Bu sertliklerinsebebi,
mafsal yüzeylerinde kalsiyum tuzlarının birikmesidir.
Bilhassa kırk yaşın üzerinde, az hareket isteyen, statik işlerde çalışan
kimselerde görülen kireçlenme, namaz kılan ve hareketli işlerde çalışan
insanlarda seyrek rastlanır.
Ne Yapmalı?
* Yaşı kırkın üzerinde olan kimseler hareketsiz işlerde çalışmamalı, sık
sık yürüyüşe çıkmalıdır.
* Namaz, hemen hemen, bütün mafsalları çalıştıran ideal bir egzersiz
olduğundan ve ayrıca ibadet ihtiyacını karşıladığından fizik ve ruh
sağlığı yönünden tavsiye edilmektedir.
* Yağlı, şekerli, tuzlu ve unlu yiyecekler azaltılmalı, sebze yemeklerine
ağırlık verilmelidir.
İleri yaşlarda, eklemlerde tekrarlayan mekanik zorlamalarla oluşan organik
değişikliklere verilen isim. Kireçlenmenin en önemli özelliği, eklem
yüzeylerinde kalsiyum tuzlarının birikmesidir. Bu değişiklikler, ağırlık
yüklenen eklemlerde daha sık görülür. Genellikle kırk yaş, insan
organizmasında kemik sistemi için bir dönüm noktasıdır. Bu zamandan sonra
kemiklerde küçük değişiklikler başlar. Harabiyet, yeni kemik oluşum
yeteneğinin kaybolması, ostaoporoz(kemiklerdeki kalsiyum içeriğinin
azalması) bunlardan bazılarıdır. Bu nedenle yaşlılarda, bütün eklemlerde
bir dereceye kadar kireçlenme mevcuttur. Ancak şu unutulmamalıdır ki,
normal bir eklem, normal şartlarda, bozulmadan yüz sene bile çalışabilir.
Ancak eklemin normal yapısını zorlayan ve çalışma şartlarını ağırlaştıran
durumlarda kireçlenme belirtileri ortaya çıkmaya başlar.
Kireçlenmenin sebep olduğu şikayetler: Eklem ağrıları veya kireçlenme
sonucu sıkışabilen sinirlerle ilgili ağrılar ve eklem sertliğidir.
Hastalık ilerledikçe hareket kısıtlılığı çok kere bir yönde artar ve sabit
bir şekil bozuklağu ile sonuçlanır. Ağrı ve kas kasılması olaya hakim
olur. Eklem hareketlerinde kıtırtı sesleri duyulur.
Kireçlenmenin en çok görüldüğü yerler: Diz, kalça eklemi ve omurgalar
arası eklemlerdir. Kesin tanı, ilgili eklemin röntgen filminin
çekilmesiyle konulur.
Kireçlenmenin mutlak bir tedavisi yoktur. Ancak alınacak önlemlerle ve
yapılacak tedavilerle, hastalığın ilerlemesi durdurulup, hastanın
şikayetleri azaltılmaya çalışılır. Tedavide, hasta eklemin etrafındaki
kasların gelişmesini sağlamak, egzersizler, sıcak tatbiki ile kasları
gevşetmek, ağrı kesicilerle rahatlatmak sözkonusudur. Kalça ve diz
eklemindeki kireçlenmelerde, ekleme binen yükü azaltmak için baston ilk
tavsiye edilecek konudur. Baston, sağlam taraftaki ele verilir.
Eklem kireçlenmesi (osteoartrit) nedir?
Eklem kireçlenmesi, eklemlerde kıkırdak kaybına bağlı olarak oluşan
iltihabi hastalığın adıdır. İnsanda en sık karşılaşılan eklem
rahatsızlığıdır.
Nedenleri nelerdir?
Yaşla eklemlere binen stresin oluşturduğu deformasyonlar, eklem içi
kırıklar, yaralanmalar ve geçirilen iltihaplar bu hastalığa yol açan
etmenlerdir. Bu sebeple de “yaşlılık romatizması” olarak da bilinir. Kalça
çıkığı da ilerleyen dönemde kireçlenme nedenidir. Zorlama hastalığı
arttırırıken egzersiz ve spor ise azaltır.
Eklem kireçlenmesi neden yaşla ilgilidir?
Yaşlanan bedenimizde ömrünü tamamlayan veya yaralanma neticesinde ölen
hücreler çoğunlukla yerini yenilerine bırakırlar. Fakat eklem kıkırdağı
(yenilenme-rejenerasyon) potansiyeli olmayan bir dokudur. Hastalığın seyri
buna paralel olarak daralan eklem mesafesi, eklemi oluşturan kemiklerin
birbirine yakınlaşması ve yakın temasına neden olur.
Kireçlenmenin sebep olduğu şikayetler nelerdir?
Eklemi oluşturan kemiklerin yakın temas ve sürtünmesi ağrı ile belirti
verir. Dökülen kıkırdak dokusunu ortamdan uzaklaştırılmak için oluşan
iltihap ve şişlikle karşılaşılır. Bu dönemi eklemden gelen kıtırtı
(sürtünme sesleri), şişlik, çarpılma ve şekil bozukluğunun oluştuğu dönem
takip eder. Topallama ve ağrı sebebiyle değişik yürüyüş şekilleri oluşur.
Kireçlenmenin en sık görüldüğü yerler nereleridir?
Sıklıkla bel, diz, ayak bileği, kalça eklemi gibi yük altında çalışan
eklemlerde olsa da omuz, dirsek, el bileği, el eklemleri hatta çene
ekleminde de olabilir.
Tedavi yöntemleri
Tedavi, hastalığın evresi ve şiddetine göre uygun şekilde planlanır. Erken
dönem hastalarda eklemlerin içini temizleme (debridman) amaçlı artroskopik
işlemler uygulanır. Eklemlerde çarpılma, şekil bozukluğu olanlar, basit
kemik ameliyatları ile düzeltilir.
Tedavi yöntemleri içinde protezin yeri...
Protez ile tedavi ne zaman gerekli olur?
Tedavi hastalığın evresi ve şiddetine göre uygun şekilde planlanır. Eklem
kireçlemesi ileri dönemde ise bozulan eklemi protez ile değiştirmek etkin
bir tedavi yöntemidir. Protez, ameliyatla yerleştirilen ve bir organın
işlevini üstlenen malzemeye denir. Protez ile ağrı, hareket kısıtlılığı ve
eklemlerde şekil bozuklukları düzeltilip, hastaların baston ve benzeri
yardımcı malzemelere gerek duymadan yürümeleri sağlanır.
|
